Immersja co raz szerzej wkracza na sale koncertowe podnosząc poziom jakościowy percepcji muzyki kreowanej na żywo na poziom absolutnie wyjątkowy. Zdecydowana większość świadomych słuchaczy, po doświadczeniu koncertu z dobrze zrealizowanym „otaczającym” dźwiękiem podkreśla, że to doznanie podnoszące emocje związane z uczestniczeniem w koncercie. FLUX immersive SPAT Revolution daje „demokratyczny” dźwięk dla większości słuchaczy i wprowadza ekumenizm sprzętowy przy kreowaniu immersyjnego systemu nagłośnieniowego. Czyni też immersyjne technologie bardziej przystępnymi pozwalając wejść w „otulający” dźwięk projektom i instytucjom nie dysponujących wielkim budżetem, a chcącym wykreować nową immersyjną przestrzeń koncertową dla swoich odbiorców.
Radek Barczak
Immersyjny od łacińskiego słowa immersio (zanurzenie) oznacza zanurzający, otaczający. Odnosi się do technologii „wkładających” odbiorcę w środowisko dźwiękowe tak, że ma się wrażenie otoczenia i uczestniczenia „od środka” w muzycznej kreacji. Technologie immersyjne nie tylko zwielokrotniają i pogłębiają wrażenia, ale wnoszą odbiór muzyki na absolutnie wyższy poziom współ-odczuwania i współ-istnienia dźwięków i muzyki wraz z Artystami na scenie i... za konsoletą. Bo immersyjny miks to już nie jest tylko „przeniesienie” koncepcji muzycznej na nagłośnienie. Immersyjny miks to kreacja sonorystyczna. A skąd pojęcie „otulający” dźwięk? Jedna z uczestniczek koncertu poprzedzającego warsztaty z obsługi platformy FLUX immersive SPAT Revolution próbując scharakteryzować swoje odczucia po doświadczeniu immersyjnego koncertu stwierdziła, że „Czuła się otulona przez dźwięki muzyki”.
Jeśli czujesz się zaintrygowany tym wstępem, zapraszam w podróż po ekumenicznym systemie demokratyzacji odbioru muzyki w postaci immersyjnej przestrzeni nagłośnieniowej wykreowanym za pomocą systemu FLUX immersive SPAT Revolution.
Dlaczego ekumeniczny? Bo system FLUX immersive SPAT Revolution nie wymaga do konfiguracji systemu nagłośnieniowego sprzętu jednej konkretnej marki. Owszem, po przejęciu firmy FLUX immersive przez koncern Harman Pro nastąpiła interesująca integracja z systemami JBL Professional. Na czym polega? Otóż, FLUX immersive SPAT Revolution umożliwia import predykcji dla systemów JBL VTX i SRX900 bezpośrednio do aplikacji SPAT Revolution, co zasadniczo przyspiesza i ułatwia konfigurację immersyjnego nagłośnienia. Jedyne, co musimy jakby na nowo ustawić w mapie systemu nagłośnieniowego, to centralny punkt immersyjnego sweet spot'u :-) Co nie zmienia faktu, że nadal można tworzyć struktury nagłośnienia z wykorzystaniem zestawów głośnikowych dowolnej innej marki.
SPAT Revolution jednocześnie w sposób najbardziej otwarty oferuje możliwość praktycznie dowolnego kształtowania przestrzeni nagłośnieniowej. Nie narzuca konkretnego formatu wyjściowego, może pracować w różnych konfiguracjach – również „mnogich” formatów. Jednocześnie! <3 Nie ma wymogu, że trzeba powiesić 5 głośników na froncie i po dwa po bokach i z tyłu widowni. Konfiguracja może być absolutnie dowolna! Mamy 4 głośniki na froncie? Spoko – da się. Wprawdzie lepiej, żeby środek/center był źródłem rzeczywistym / głośnikiem, niż źródłem „pozornym” kreowanym przez algorytmy za pośrednictwem dwóch środkowych głośników, ale... też się tak da :-) Co więcej, mając na przykład 5 głośników na froncie, a po trzy po bokach – przy czym najbliższe sceny głośniki boczne są bardzo blisko sceny, możemy sobie rozszerzyć frontową scenę dźwiękową o pierwsze boczne głośniki. I jednocześnie te fizycznie zawieszone po bokach głośniki mogą należeć do grupy frontowej kreując miks frontowy, jak do grupy bocznych głośników tworzących matrycę boczną. Generalnie, poziom zaawansowania projektu „otaczających” nas głośników jest w pełni dowolna – generalnie obowiązuje zasada, że skąd chcemy usłyszeć dźwięk, musimy umieścić tam głośnik :-) Choć nie do końca, bo na bieżąco dla obiektów dźwiękowych jest kreowany obraz dźwiękowy źródeł pozornych.
No właśnie – FLUX immersive SPAT Revolution jest obiektowym systemem. Dla każdego „obiektu” w postaci źródła dobieramy pozycję. To może być źródło pojedyncze – na przykład jeden instrument mono lub stereo, albo wielokanałowy, lub grupa instrumentów. W zależności od konfiguracji immersyjnego nagłośnienia, możemy kreować pozycję na siatce XY, a konfiguracjach posiadających zestawy głośnikowe na różnych wysokościach, również trzeci wymiar – Z. Parametr Elevation pozwala umieszczać nasze źródła w wirtualnej przestrzeni góra/dół. Ale jest jeszcze jeden parametr niedostępny w żadnym innym systemie – pozycja źródła przodem bądź tyłem, na przykład wokalisty podczas przedstawienia operowego czy spektaklu muzycznego! System jest w stanie wykreować odpowiedź pogłosową i charakterystyczną „ucieczkę” dźwięku w tył sceny w przypadku odwrócenia się artysty tyłem do publiczności... Poziom realizmu – Level HARD! <3
Nie zmienia to faktu, że konfiguracja systemu nagłośnieniowego pod koncert muzyki klasycznej czy jazzowej, bez wieńca głośników dookólnych, a jedynie z nagłośnieniem przykładowo z 5 gron frontowych również wprowadza nas w świat dźwięku „otulającego”, wnoszącego genialne doświadczanie uczestnictwa w muzyce „od środka”, w samym jej wnętrzu, między źródłami dźwięku – Artystami na scenie. Można to zrobić bardzo prosto i w nieskomplikowany sposób, ale FLUX immersive SPAR Revolution zapewnia łącznie bodaj 12 różnych modeli panoramowania / kierunkowania źródeł dźwięku w matrycy głośników, z czego 8 to matrycowanie stricte immersyjne. I pod tym względem to bodaj najbardziej zaawansowane narzędzie immersyjne na rynku (!!!). Możliwość dopasowania różnych algorytmów panoramowania, operowanie „przestrzennością” Spread umożliwiającą wykreowanie zarówno źródła punktowego, jak powierzchniowego, zintegrowany syntetyczny wielokanałowy immersyjny pogłos, a do tego szeroki wybór klasycznych i niestandardowych map głośników sprawia, że FLUX immersive SPAT Revolution jest najbardziej kreatywnym i elastycznym narzędziem immersyjnym na rynku. A przy tym przystępnym cenowo :-)
Szkolenie zorganizowane przez ESS Audio w Studiu Koncertowym im. Henryka Debicha Radia Łódź poprowadził jeden ze współtwórców aplikacji SPAT Revolution, Jean-Loup Pecquais. Udział w szkoleniu „Projektowanie i realizacja systemów immersyjnych za pomocą aplikacji SPAT Revolution w oparciu o systemy nagłośnieniowe JBL Professional” przyciągnęło wielu profesjonalistów z branży pro audio w Polsce – pojawili się przedstawiciele najważniejszych firm nagłośnieniowych, dla których rozwój oferty o immersję stanowi interesującą opcję poszerzającą ofertę nagłośnieniową. Przez cały dzień mogliśmy poznać wszelkie aspekty i potencjał środowiska FLUX immesrive SPAT Revolution w realistycznym kreowaniu immersyjnej struktury nagłośnienia koncertów i przedstawień teatralnych i muzycznych.
Zapoznaliśmy się z charakterystyką pracy poszczególnych algorytmów pozycjonowania obiektów w przestrzeni – w tym z absolutnie wyjątkową technologię algorytmicznego syntetyzowania pozycjonowania dźwięku WFS (Wave Field Synthesis), dowiedzieliśmy się jak dbać o realizm przestrzenny z wykorzystaniem kreowanego przez aplikację immersyjnego środowiska pogłosowego i jak wykorzystać poszczególne elementy systemu do twórczej kreacji miksu immersyjnego.
Na koniec specjalista firmy ESS Audio opiekujący się technicznie platformą FLUX immersive SPAT Revolution – Mateusz Nawrocki – omówił zaproponowaną na koncert i warsztaty konfigurację nagłośnienia bazującego na systemie JBL VTX A6, B15 i F12 oraz zasady strojenia takiego systemu. Zaprezentował też rozwiązania zapewniające maksymalną stabilność redundantnego systemu SPAT Revolution z mechanizmem awaryjnego przełączania się między konfiguracjami oraz wskazał interesujące szczegóły konfiguracyjne zapewniające niezawodność pracy systemu.
Wielkie podziękowania dla firmy ESS Audio za zorganizowanie na tak profesjonalnym poziomie szkolenia zawierającego nie tylko wiedzę teoretyczną, ale ogromną ilość praktyki. Z rozmów z Uczestnikami wiadomo nam, że SPAT Revolution zagości wkrótce w wielu firmach uczestniczących w szkoleniu. Bo to system, który otwiera drzwi do profesjonalnej immersji dźwiękowej.
Organizator szkolenia: ESS Audio
Zakres szkolenia
Architektura SPAT Revolution:
- różnice między środowiskiem object-based a klasycznym miksem kanałowym,
- działanie silnika renderującego i algorytmów przestrzennych,
- zarządzanie wielokanałowymi strukturami wejść i wyjść,
- adaptacja systemu do różnych topologii głośnikowych.
Projektowanie systemu głośnikowego
- tworzenie i konfiguracja layoutów wielokanałowych,
- optymalizacja rozmieszczenia zestawów w przestrzeni,
- skalowalność rozwiązania – od instalacji stałych po produkcje koncertowe.
Programowanie przestrzeni:
- przypisywanie źródeł do obiektów dźwiękowych,
- projektowanie trajektorii ruchu w przestrzeni 3D,
- kontrola parametrów percepcyjnych (dystans, szerokość, głębia),
- integracja z systemami DAW oraz środowiskiem live.
Case study: produkcja koncertu immersyjnego
Część analityczną poprowadzili realizatorzy koncertu zespołu Oreada z dnia poprzedniego.
Uczestnicy szkolenia prześledzili rzeczywisty proces produkcyjny:
- przygotowanie projektu przestrzennego,
- decyzje artystyczne i techniczne,
- implementację systemu w warunkach scenicznych,
- napotkane wyzwania oraz zastosowane rozwiązania,
- Analiza została oparta na autentycznym materiale koncertowym — od etapu sesji i projektowania przestrzeni aż po finalny rendering i realizację live.
